Komunikacja międzypokoleniowa – refleksje i dobre praktyki

Teoretycznie wszyscy wiemy, na czym polega komunikacja międzypokoleniowa. Praktyka pokazuje jednak, że z dogadaniem się bywa u nas różnie. Zrozumienie, czym jest komunikacja międzypokoleniowa, to jedno. Zupełnie inną kwestią jest to, czy rzeczywiście jesteśmy w niej dobrzy. Dlaczego bywa tak, że czasem jest ona trudna?

Komunikacja z reguły nie jest łatwa, a my często komunikujemy się w nieskuteczny sposób. Wynika to z przekonania, że skoro robimy to często, to musimy robić to dobrze. Skoro przeciętna komunikacja wywołuje wiele nieporozumień, to jak trudna musi być komunikacja międzypokoleniowa? Trudności wynikają z różnych doświadczeń, w których dorastaliśmy i dorastamy, co przekłada się na trudność w zrozumieniu problemów młodszych i starszych pokoleń. Na co dzień posługujemy się innymi językami, mamy różne podejście do technologii oraz inne tempo życia.

Tym problemem zainteresowali się wolontariusze z LEVEL UP i stworzyli projekt „Komunikacja bez granic”.

Jak przebiegł projekt? Skąd pomysł na projekt o komunikacji międzypokoleniowej?

Zorganizowano 3 cykle spotkań  po 5 warsztatów. Uczestnikami byli Warszawiacy w wieku od 20 do 70+ lat. Brali w nich udział przedstawiciele różnych pokoleń (pokolenie X, Y, Z oraz Baby Boomers).

Pomysł na przeprowadzenie warsztatów zrodził się z doświadczeń członków LEVEL UP, przeprowadzonej ankiety wśród Warszawiaków oraz wywiadów pogłębionych z uczestnikami dotychczasowych projektów.

Refleksja prowadzącej warsztaty

Prowadząca, zajmująca się zawodowo komunikacją międzypokoleniową, stwierdziła, że największą trudnością i jednocześnie obszarem do rozwoju w projekcie była różnica wieku uczestników – od 20 do 80 lat. Pierwszą barierą były wzajemne stereotypy, które na szczęście udało się przekształcić w zasób – RÓŻNORODNOŚĆ.

Uczestnicy projektu będący reprezentatami różnych pokoleń wnieśli do projektu niepowtarzalną atmosferę a także swoją perspektywę i doświadczenia, które pozwoliły spojrzeć szerzej na zagadnienie komunikacji międzypokoleniowej:

Seniorzy  wnieśli:

• wieloletnią perspektywę,
• doświadczenie,
• cierpliwość.

Młodzi wnieśli:

• otwartość na zmiany,
• nowe rozwiązania,
• znajomość technologii.

W efekcie pojawiło się większe zrozumienie – niezależnie od pokolenia.

Przedstawiciele wszystkich pokoleń mierzyli się z:

• lękiem przed oceną i odrzuceniem,
• niskim poczuciem własnej wartości,
• trudnością w wyrażaniu emocji,
• stawianiem granic,
• przyjmowaniem informacji zwrotnej oraz proszeniem o pomoc.

Projekt uświadomił zarówno prowadzącej, jak i uczestnikom, że główną barierą komunikacyjną jest brak autentycznego kontaktu oraz utrwalone stereotypy.

Jak udało się połączyć różne perspektywy i zlikwidować bariery komunikacyjne?

Jak podkreśla prowadząca, jej głównym zadaniem było moderowanie dialogu, jednak równie ważna była aktywność samych uczestników.

W realizacji tych celów wykorzystano narzędzia psychologiczne i coachingowe, które porządkowały komunikację oraz rozwijały samoświadomość uczestników.

Podejście skoncentrowane na rozwiązaniach

Uczestnicy uczyli się szukać wyjątków od problemów oraz własnych zasobów. Zaproponowane pytania kierowały uwagę na rozwiązywanie problemów i wzmacniały poczucie sprawczości:

• „Kiedy rozmowa przebiega lepiej?”,
• „Co już działa?”,
• „Jaki mały krok możemy zrobić, aby poprawić komunikację?”

Racjonalna terapia zachowań

Uczestnicy uczyli się oddzielać fakty od własnych interpretacji i przekonań. W trakcie zajęć analizowano często pojawiające się myśli:

• „Młodzi mnie nie szanują”,
• „Seniorzy nie chcą zmian”,
• „Muszę być idealny”,
• „Na pewno zostałem źle oceniony”.

Model FUKO

Model uczy udzielania konstruktywnej informacji zwrotnej. Uczestnicy ćwiczyli opisywanie faktów, nazywanie własnych uczuć, wskazywanie konsekwencji oraz formułowanie oczekiwań bez oceniania drugiej osoby.

Porozumienie bez przemocy

Uczestnicy ćwiczyli komunikaty „ja”, aktywne słuchanie, parafrazę oraz zadawanie pytań otwartych. Szczególnie wartościowe okazało się doświadczenie bycia naprawdę wysłuchanym.

Feedback uczestników

Małgorzata

„Udział w warsztatach z komunikacji międzypokoleniowej, organizowanych przez drużynę LEVEL UP, pozwolił mi nie tylko lepiej zrozumieć potrzeby innych osób, ale także rzucił nowe światło na mój własny sposób komunikacji. Dobór uczestników sprzyjał wartościowej wymianie doświadczeń, tworząc przestrzeń do dialogu ponad podziałami wiekowymi. Jestem przekonana, że tego typu wiedza i umiejętności powinny być powszechnie dostępne dla każdego obywatela już od etapu edukacji przedszkolnej. Zdecydowanie rekomenduję ten program każdemu, kto chce świadomie kształtować swoje relacje. Moja ocena warsztatów: 10/10 dla prowadzącej.”

Milena

„Warsztaty były dla mnie czymś znacznie więcej niż nauką komunikacji – były doświadczeniem spotkania z innymi i z samą sobą. Atmosfera w grupie była kojąca i bezpieczna, a kontakt z osobami z różnych pokoleń poszerzył moją perspektywę.

Ola, która prowadziła warsztaty, stworzyła przestrzeń uważności i wiedzy. Czułam się widziana. Dzięki temu odważyłam się na kroki, które były dla mnie trudniejsze – zarówno podczas warsztatów, jak i później, w codziennym życiu. Wierzę, że gdybyśmy częściej spotykali się w taki sposób jako społeczeństwo, bylibyśmy sobie bliżsi i mniej skłonni do konfliktów.”

 Mateusz

„Warsztaty „Komunikacja bez granic” z Olą Pszczólińską to była interesująca podróż – nie tylko do świata innych ludzi, ale przede wszystkim do wnętrza samego siebie. Dzięki nim mogłem bliżej przyjrzeć się własnym emocjom i myślom oraz przełożyć to na lepszą komunikację w codziennej pracy trenera w klubie Sky This Warszawa. Polecam każdemu, kto chce komunikować się skuteczniej!”

Podsumowanie

Niniejszy post opisuje zrealizowany projekt „Komunikacja bez granic”. W jego ramach przeprowadzono 15 międzypokoleniowych warsztatów.

Uczestnicy oraz prowadząca przekonali się, że gdy udało im się zakwestionować stereotypowe myślenie oraz utrwalone przekonania na temat osób reprezentujących różne pokolenia, komunikacja stała się prostsza, a uczestnicy zaczęli uczyć się od siebie nawzajem.

Ten wpis jest krótkim opisem o czym był projekt, jeżeli jesteście zainteresowani całością odsyłamy do zapoznania z ebookiem dobrych praktyk: https://drive.google.com/file/d/1poLhQyuJwMR0bjRSKpoX2tiw1HNO3pu/view?usp=sharing 

Autor: Anna Górna