LEADERSHIP – KOLEJNY NOWY TREND CZY KONIECZNOŚĆ?

Słowo „leadership” odmieniane jest dziś przez wszystkie przypadki. W każdej organizacji – od wielkich korporacji po uczelniane koła naukowe – nieustannie szuka się liderów. Czasem my sami dążymy do tego, by zyskać takie miano. Zastanawiałeś się jednak kiedykolwiek, dlaczego tak bardzo potrzebujemy osób, które będą nadawać ton naszej grupie? Czy bycie liderem to tylko kolejny modny „buzzword”, czy może absolutny fundament funkcjonowania każdej prawidłowo prosperującej społeczności?

DEFINICJA LEADERSHIPU – WIĘCEJ NIŻ ZARZĄDZANIE

W najprostszym ujęciu leadership to umiejętność mobilizacji grupy do osiągnięcia określonego celu poprzez współpracę oraz zaangażowanie. Słowo lider pochodzi od angielskiego leading, czyli „podążać” – w praktyce oznacza to wskazywanie drogi. Aby skutecznie to robić, lider musi wyprzedzać innych oraz wpływać na nich poprzez słowa i czyny.

Warto przy tym odróżnić dwa wymiary przywództwa.

Przywództwo formalne – związane z zalegalizowaną władzą, gdzie osoba na stanowisku wpływa na innych, by osiągali oficjalne cele organizacji.
Przywództwo nieformalne – opiera się na osobistym autorytecie. To wpływanie na grupę w dążeniu do celów nieoficjalnych.

Niezależnie jednak od tego, czy mówimy o tytule na wizytówce, czy o naturalnej charyzmie, prawdziwe przywództwo wykracza daleko poza suche delegowanie zadań. To przede wszystkim postawa i siła charakteru, która pozwala łączyć strategiczne, chłodne planowanie z autentyczną empatią i dbałością o relacje w zespole.

LIDER A MENEDŻER – SUBTELNA, LECZ KLUCZOWA RÓŻNICA

W języku potocznym terminy te bywają mylone, jednak w praktyce organizacyjnej dzieli je przepaść. Można być świetnym liderem, nie będąc menedżerem i odwrotnie. Różnice te są wyraźne na kilku polach. I chociaż obie te role są niezwykle potrzebne do sprawnego działania każdej organizacji, ich priorytety, metody pracy oraz sposób budowania autorytetu diametralnie się od siebie różnią. Aby w pełni zrozumieć, gdzie kończy się skuteczne administrowanie, a zaczyna prawdziwe przywództwo, warto przyjrzeć się konkretnym obszarom, w których te dwie postawy najbardziej się ze sobą ścierają. Oto kilka z nich:

Wobec podejścia do celu i struktury, menedżer pełni rolę ściśle formalną. Dąży do organizacji, dba o porządek, stosuje oficjalne struktury – spina zespół w formy i etapy pracy – oraz planuje działania. Lider natomiast stosuje struktury nieformalne, ustala nowe kierunki i posiada wizję, do której przekonuje innych.

W stosunku do ryzyka i innowacji praca menedżera jest mało kreatywna, a bardzo analityczna, działa bowiem od szczegółu do szczegół. Jego celem jest eliminowanie ryzyka. Lider działa natomiast od ogółu do szczegółu, odważnie wprowadza innowacje i jest gotowy podejmować ryzyko.

Z kolei w relacjach z zespołem menedżer będzie motywować oraz kontrolować efekty, oczekując podporządkowania. Najczęściej nie jest traktowany jako część zespołu – raczej stoi obok lub nad nim. Lider natomiast zaangażuje się w działania grupy na równi z innymi, będzie inspirować do działania i zobowiąże się swoją własną postawą.

RODZAJE LEADERSHIPU I STYLE KIEROWANIA

Nie istnieje jeden idealny przepis na przewodzenie. W zależności od potrzeb zespołu, liderzy przyjmują różne postawy.

W stylu autokratycznym lider sam ustala cele i metody, nie licząc się ze zdaniem innych. Oddziałuje poprzez polecenia i kary, utrzymuje dystans, sprawdzając się w strukturach takich jak wojsko czy szpital.

W ramach stylu demokratycznego lider zachęca do współdecydowania, kontaktuje się z zespołem i wspólnie znosi bariery w komunikacji. Kolejnym stylem będzie styl nieingerujący. Tutaj lider pozostawia grupie całkowitą swobodę, samemu unikając podejmowania decyzji. Mimo że z początku może brzmieć to komfortowo, często jednak świadczy to o jego zobojętnieniu wobec sprawy lub grupy.

Wśród nowych podejść do przywództwa wyróżnia się styl służebny, w którym lider stawia potrzeby innych na pierwszym miejscu, co sprawdza się świetnie w harcerstwie czy organizacjach non-profit. Innym modelem jest przywództwo autentyczne, opierające się przede wszystkim na spójnych wartościach i uczciwości osoby kierującej. Warto wspomnieć również o przywództwie rozproszonym, które z kolei polega na dzieleniu odpowiedzialności oraz inicjatywy między wszystkich członków zespołu.

CZY LEADER NALEŻY TYLKO DO ORGANIZACJI?

Absolutnie nie! Choć o przywództwie najwięcej mówi się w kontekście biznesowym, leadership ujawnia się na każdym kroku w naszym życiu prywatnym. Liderem w codziennym życiu jest osoba organizująca inicjatywy społeczne czy potrafiąca zarządzić nagłym kryzysem domowym. Wszędzie tam, gdzie trzeba wesprzeć innych i zaprosić do działania dla wspólnego dobra, rodzi się przestrzeń dla przywództwa nieformalnego.

CECHY POŻĄDANE U LIDERA

Rola lidera uzależniona jest od tego jak postrzegają go inni. Liderem więc się nie bywa – liderem się staje w oczach innych. Czego oczekujemy zatem od osób, za którymi chcemy podążać?

Zapewnianie bezpieczeństwa to niezwykle istotny aspekt. Lider staje się dla grupy żywym symbolem pewności, dając poczucie, że w każdej sytuacji kryzysowej zachowa zimną krew i nakieruje zespół na właściwe rozwiązanie. Ludzie muszą go darzyć zatem całkowitym zaufaniem. Ponadto, nawiązując do koncepcji Simona Sinka, prawdziwy przywódca zawsze zaczyna od pytania „dlaczego”. Potrafi on skutecznie zainspirować zespół i jasno wytłumaczyć, z jakiego powodu realizowany jest plan „A” zamiast „B”, otwarcie dzieląc się swoją misją i intencjami. Z kolei w kwestii stymulowania rozwoju, skuteczny lider doskonale wie, że nie należy ustawiać poprzeczki na tym samym, stałym poziomie, a sukcesywnie, w sposób dopasowany do danej osoby, podnosić ją coraz wyżej.

LEADERSHIP NA DZIŚ – CZY JEST AŻ TAK KLUCZOWY?

Żyjemy w dynamicznym świecie, który nie zwalnia i nie przestaje się zmieniać. Tradycyjne, autokratyczne zarządzanie i traktowanie ludzi wyłącznie przez pryzmat tabelek staje się niewystarczające. Jak słusznie zauważają eksperci, współczesne organizacje potrzebują lidera przyszłości, który podchodzi do pracy holistycznie, patrzy z perspektywy całego zespołu i wykazuje się wysoką inteligencją emocjonalną.

Zmiana ta wynika wprost z oczekiwań samych pracowników. Dzisiejsze pokolenia nie chcą być już postrzegane jako zwykłe „zasoby” do zarządzania czy trybiki motywowane strachem, ale poszukują liderów, którzy ich zainspirują i dadzą poczucie celu w ich pracy. Właśnie dlatego tak fundamentalne staje się zrozumienie, że zawód menedżera jest w istocie zawodem służebnym. Jest to pewna forma inwestycji zwrotnej i obopólnej – inwestując w relację z pracownikiem oraz w jego rozwój, inwestujemy zarazem w rozwój firmy czy projektu.

Leadership jest dziś absolutnie kluczowy, ponieważ w erze ciągłych zmian, globalizacji i postępu technologicznego tylko ci przywódcy, którzy potrafią budować zaufanie, wykazywać się elastycznością oraz autentycznością, są w stanie skutecznie przeprowadzić swoje zespoły przez nadchodzące wyzwania.

Artykuł powstał w ramach projektu „LeaderUP” finansowanego ze środków Unii Europejskiej.

Autorka: Paulina Kowalska

Źródła: