5 października, 2025
Łódź to miasto, które od lat łączy przemiany kulturowe z niepowtarzalnym klimatem artystycznym. To właśnie tutaj narodziło się wiele wybitnych osób, których talenty podbiły zarówno krajowe, jak i zagraniczne sceny. W serii wpisów przybliżymy sylwetki niektórych z nich – postaci, które swoją grą i charyzmą wzbogaciły świat sztuki, muzyki, teatru i kina.
Grażyna Bacewicz
Grażyna Bacewicz to postać, której życie i twórczość wciąż inspirują. Urodziła się w polsko-litewskiej rodzinie o tradycjach muzycznych. Światowej klasy skrzypaczka, kompozytorka, a także wykładowczyni. Jej ojciec i dwaj bracia byli również kompozytorami. Używali nazwiska Bacevičius i uważali się za Litwinów. Matka, Maria Modlińska była Polką. Pozostała trójka dzieci uważała się za Polaków. Drugim bratem był kompozytor i rektor Akademii Muzycznej w Łodzi Kiejstut Bacewicz. Oprócz braci miała jeszcze siostrę, poetkę i dziennikarkę Wandę. Mężem Grażyny Bacewicz był lekarz internista, profesor Akademii Medycznej w Warszawie – Piotr Andrzej Biernacki. Ich jedynym dzieckiem jest malarka i poetka Alina Biernacka.
Nauka gry na fortepianie
Pierwszym nauczycielem gry na fortepianie był jej ojciec. Od 1919 kontynuowała naukę w Konserwatorium Heleny Kijeńskiej-Dobkiewiczowej w Łodzi. Gdy w 1923 rodzina przeniosła się do Warszawy, studiowała w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie pod kierunkiem Kazimierza Sikorskiego (kompozycja) i Józefa Jarzębskiego (skrzypce), a także Józefa Turczyńskiego (fortepian). W 1932 ukończyła konserwatorium warszawskie, zdobywając dwa dyplomy: z kompozycji i gry na skrzypcach. Następnie, dzięki stypendium Ignacego Jana Paderewskiego, przez rok studiowała w École Normale de Musique w Paryżu pod kierunkiem Nadii Boulanger.
Grażyna Bacewicz – kompozytorka i skrzypaczka
Wkrótce zaczęła odnosić sukcesy jako kompozytorka (pierwsze nagrody) i skrzypaczka. W 1935 zdobyła pierwsze wyróżnienie na I Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Henryka Wieniawskiego. Występowała w Polsce i za granicą; przed II wojną światową odbyła liczne podróże artystyczne do Francji, Hiszpanii i krajów bałtyckich, a po II wojnie do: Belgii, Czechosłowacji, ZSRR, Rumunii, na Węgry i ponownie do Francji. W Paryżu w 1946 wykonała I Koncert skrzypcowy K. Szymanowskiego pod dyr. P. Kleckiego. Jej grę cechowały: nieskazitelnie czysta intonacja, precyzja rytmiczna oraz wyczucie formy utworu i jego stylu, niezawodna pamięć muzyczna, inteligencja i finezja interpretacji, a także łatwość techniczna. Wykonywała publicznie nie tylko swoje utwory skrzypcowe, ale niekiedy i fortepianowe. W latach 50. rzuciła karierę koncertową i poświęciła się głównie komponowaniu. Przez wiele lat tworzyła w stylu neoklasycznym , potem przechodziła stopniowo ku muzyce bardziej ekspresyjnej. Przez różnorodną fakturę utworów, klarowność i logikę wypowiedzi zdobyła trwałą pozycję w klasycznym repertuarze koncertowym.
Wpis powstał w ramach projektu ” Odkryj Łódź”, zapraszamy do zapoznania się z wpisami dotyczącymi m.in. sławnych łodzian i łodzianek, willi i pałacy w Łodzi, Łodzi fabrykanckiej, rewitalizacji budynków pofabrycznych oraz intrygujących kamienic.
Autorka: Anna Górna
Źródło: