Turkusowy ślad: co to są organizacje turkusowe?

Autor: Hanna Goska

Autor grafiki: Hanna Goska

Turkusowy ślad: co to są organizacje turkusowe?

Wszystko zaczęło się od teorii dynamiki spirali, opracowanej przez Gravesa w latach sześćdziesiątych i przystosowanej dla menedżerów przez Becka i Cowana w latach dziewięćdziesiątych. Bada człowieka i rozwój jego światopoglądu – od plemion przekonanych, że świat jest tajemniczy i straszny, po społeczeństwo przyszłości z wartościami humanizmu, rozwoju i jedności. Dla uproszczenia każdemu etapowi rozwoju został przypisany kolor.

W 2014 roku konsultant i były partner McKinsey & Company Frederic Laloux malował firmy analogicznie, a najwyższy etap rozwoju organizacji zaznaczono na turkusowo. Lalu podzielił firmy według kolorów według ich modelu zarządzania, gdzie kolor czerwony odpowiada najbardziej impulsywnej i zdezorganizowanej, a zielony najbardziej świadomej organizacji z odpowiedzialnością społeczną, najbliższej współczesnemu człowiekowi. Ale Lalu zdał sobie sprawę, że nie był to ostatni krok i zidentyfikował turkus – model ewolucyjny. 

Organizacje turkusowe są często określane jako przyszłe lub żyjące organizacje. W takich organizacjach nie ma KPI (kluczowych wskaźników efektywności), kontroli zarządczej, nie ma też samego zarządzania. Zarządzanie firmą zgodnie z koncepcją turkusowej organizacji zakłada zarówno brak systemu hierarchicznego, jak również formalnego systemu motywacyjnego, bowiem z punktu widzenia efektywności działania większe znaczenie w turkusowych organizacjach mają pełnione funkcje, niż zajmowane stanowiska, a samoregulacja i samozarządzanie stanowią większą wartość w procesie ewolucji i osiągania celów biznesowych.

Rzućmy okiem na główne cechy firmy na poziomie turkusowym:

Cel ewolucyjny, zmienia zwykłą organizację w żywy organizm, który ma jakąś ważną ideę. To odróżnia turkusowe firmy od większości innych, których celem jest maksymalizacja zysków (np. „Wykorzystaj biznes, aby zainspirować rozwiązania kryzysu środowiskowego” – Patagonia, produkcja odzieży)

Samoorganizacja, w której każdy pracownik sam określa swoje priorytety, a zespoły łączą wiedzę i podejmują grupową decyzję. A jeśli, na przykład, decyzja została podjęta nieprawidłowo, to nigdy nie szukają sprawcy. 

Integralność, co oznacza, że ​​cała osoba jest osobą, a nie rolą. A ludzie nie mogą oddzielać pracy od życia, ponieważ są częściami jednej całości (np. mogą przyprowadzać dzieci lub psy do pracy, ubierać i aranżować miejsce pracy według własnego uznania)

Dlaczego turkusowe organizacje są dobre

Podstawowym wdrożeniem turkusowych zasad w działalność firmy jest przekonanie, że ludzie z własnej woli angażują się w różne zadania i przydzielają role dostosowane do indywidualnych umiejętności. Są w danej organizacji, bo dobrze się w niej czują. W firmach, które działają na podstawie turkusowego stylu zarządzania, często nie ma stanowisk, ale zawsze są funkcje. To ostatnie można jednak zmienić, zdobywając nowe umiejętności lub z chęci spróbowania czegoś nowego.

Turkus to pojęcie z duszą. Jest przeciwieństwem organizacji, w której człowiek jest tylko trybikiem kierowanym przez kierownictwo lub prezydenta. Taka praca nie ma nic wspólnego z maszyną stworzoną do osiągania zysków i celów, z którymi zespół się nie identyfikuje.

Właściciele tego pomysłu uważają, że organizacja ma duszę i swój własny cel. Starają się słuchać, dokąd organizacja chce się udać i unikać nadawania kierunku. 

Jakie są zagrożenia w turkusowych organizacjach

Pierwszym i głównym ryzykiem jest dobór ludzi. Bardzo ważne jest, aby wybrać osoby, które potrafią efektywnie zagospodarować swoim czasem, aby wykonać wszystkie swoje zadania na czas. Ważne jest również, aby ludzie byli samowystarczalni i mieli własne zdanie, wiedzieli, czego chcą i rozwinęli krytyczne myślenie. Ważne jest również, aby byli odpowiedzialni za wszystkie swoje działania i potrafili szybko zaangażować się w pracę.

Drugie ryzyko polega na tym, że decyzje w jakichkolwiek kwestiach zapadają bardzo długo. Zawsze znajdą się osoby, które nie będą szczęśliwe, dlatego ważne jest, aby podzielić ludzi na kręgi funkcjonalne, czyli osoba, która np. jest w kręgu marketingowym, może zabrać głos w sprawach marketingowych.

Cóż, możemy podsumować

Idea turkusowych firm jest z pewnością świetna i dlatego należy ją realizować, ponieważ prowadzi do bardziej zhumanizowanych relacji między pracownikami firmy. Warto jednak pamiętać, że nie wszystko jest tak dobre, jak się wydaje na pierwszy rzut oka, bo mogą pojawić się pewne problemy, ponieważ realizacja wszystkich zasad charakterystycznych dla firm turkusowych jest możliwa tylko w małych zespołach zajmujących się problemami naukowymi, głównie związanymi z innowacjami. W przypadku większych firm wprowadzenie „turkusu” jest możliwe tylko dla pojedynczych zespołów zaangażowanych we wspomniane wcześniej zawody (innowacje). Ponadto wydaje się, że każdy zespół, wbrew kluczowej zasadzie turkusowej firmy (bez szefów), powinien wybrać lidera, którego rolą będzie koordynacja prac i odgrywa roli moderatora w dyskusjach mających na celu rozwiązywanie problemów.

Autor tekstu: Iryna Hrynienko